Endüstriyel sensörler algılama prensibine göre indüktif, kapasitif, optik ve ultrasonik olmak üzere dört ana gruba ayrılır. Çıkış tipi (PNP/NPN/analog) seçimi, PLC giriş kartı türüne uyumlu olmalıdır.
Sensör Çalışma Prensibi Karşılaştırması
| Tip | Algılanan Malzeme | Algılama Mesafesi | Tipik Uygulama |
|---|---|---|---|
| İndüktif | Metal (demir, alüminyum, bakır) | 1–40 mm | Metal parça varlık tespiti, konum |
| Kapasitif | Her malzeme (metal, plastik, sıvı, toz) | 1–25 mm | Silo seviye, şişe doluluk, plastik parça |
| Optik (fotoelektrik) | Opak / saydam nesneler (reflektor tipi) | 0,1–15 m | Uzak mesafe, bant hız, sayma |
| Ultrasonik | Her malzeme (ses yansıması) | 20 cm – 10 m | Seviye ölçüm, araç tespiti, şeffaf nesne |
| Lazer (mesafe) | Her malzeme | 0,01–100 m | Hassas mesafe ölçüm, profil tarama |
PNP vs NPN: Kritik Seçim
Sensör çıkış tipi, PLC giriş kartının yapısına göre seçilmelidir. Yanlış eşleşme sensörün çalışmamasına veya zarar görmesine neden olabilir:
- PNP (sourcing/aktif +24V): Aktif hâlde çıkış +24 V verir. Avrupa ve Türkiye pazarında standart. PLC giriş kartı "sink" tipi ise PNP sensör kullanılır.
- NPN (sinking/aktif 0V): Aktif hâlde çıkış 0 V'a çeker. Japonya ve Asya pazarında yaygın. PLC giriş kartı "source" tipi ise NPN sensör kullanılır.
- PNP+NPN (Dual): Her iki çıkış türüyle uyumlu. Esneklik için tercih edilir ancak daha pahalıdır.
Siemens PLC'lerin çoğu SINK giriş yapısındadır → PNP sensör seçin. Omron PLC'ler genellikle SOURCE giriş yapısındadır → NPN sensör seçin. Her zaman PLC giriş kartının datasheet'ini kontrol edin.
Analog Çıkışlı Sensörler
Mesafe, ağırlık veya basınç gibi sürekli değişen büyüklüklerin ölçümünde analog çıkışlı sensörler kullanılır:
- 4–20 mA: En yaygın endüstriyel standart. Uzun mesafede parazit dayanımı yüksek. Kablo kopma tespiti (0 mA = arıza).
- 0–10 V: Kısa mesafe, basit uygulama. Kablo direncinden etkilenir.
- 0–5 V: Hassas ölçüm, kısa mesafe.
- IO-Link: Dijital iletişim protokolü, parametre ayarı, teşhis bilgisi aktarımı. Sensör datasheetini okur gibi.
IP Sınıfı ve Ortam Seçimi
| IP Sınıfı | Toz Koruması | Su Koruması | Ortam |
|---|---|---|---|
| IP54 | Kısmi | Su sıçrantısı | Genel fabrika |
| IP65 | Tam | Düşük basınçlı su jeti | Yıkama alanı |
| IP67 | Tam | 30 dk, 1 m su | Sık temizlik alanı |
| IP68/69K | Tam | Basınçlı sıcak su | Gıda, ilaç, ağır yıkama |
Sensör Marka Seçimi
Karsen Elektrik stokunda bulunan sensör markaları arasında uygulamaya göre seçim yapılabilir:
- SICK: Lazer mesafe, güvenlik ışık perdesi, 2D/3D tarama — yüksek performans uygulamalar
- Contrinex: İndüktif ve kapasitif sensörler — kaynak ortamı, paslanmaz gövde
- Omron: Fotoelektrik ve fiber optik — hassas konumlama, küçük nesne tespiti
Algılanacak malzeme, mesafe ve çevre koşullarını paylaşın; doğru sensörü birlikte seçelim.
