Kaçak akım rölesinde değer seçimi amaca göre yapılır: 30 mA insan hayatını korur (elektrik çarpması), 300 mA ise daha çok yangın korumasına yöneliktir. Büyük tesislerde seçicilik için üst kademede yüksek (örn. 300 mA), devre başında düşük (30 mA) değerler kademeli kullanılır. Ürünler için Schneider ürün sayfamıza bakabilirsiniz.
30 mA: Can Güvenliği
30 mA değerli röleler, elektrik çarpmasına karşı insan korumasına yöneliktir. Düşük bir kaçakta dahi hızla açarak, gövdesi gerilim altında kalan bir cihaza dokunan kişiyi korur. Bu yüzden priz hatları ve ıslak hacimler gibi insan temasının olası olduğu son kullanıcı devrelerinde 30 mA tercih edilir.
300 mA: Yangın Koruması
300 mA değerli röleler genellikle yangın koruması ve üst kademe genel koruma amacıyla kullanılır. Bu seviyedeki bir kaçak insan için 30 mA kadar hassas değildir; amaç, yalıtım zayıflamasından doğan kaçak akımların yol açabileceği ısınma ve yangını önlemektir.
300 mA, tek başına elektrik çarpmasına karşı 30 mA düzeyinde koruma sağlamaz. Can güvenliği gereken devrelerde 30 mA esastır.
Seçicilik (Selektivite) İçin Kademeli Kullanım
Büyük tesislerde tek bir röle tüm sistemi korursa, herhangi bir kaçak bütün tesisi karartabilir. Bunu önlemek için kademeli kullanım yapılır:
| Kademe | Tipik değer | Amaç |
|---|---|---|
| Ana giriş (üst) | Yüksek (örn. 300 mA, gecikmeli) | Genel/yangın koruması, seçicilik |
| Devre başı (alt) | 30 mA | Can güvenliği, dar bölge |
Böylece bir devredeki kaçak yalnızca o devreyi keser, üst kademe devrede kalır. Seçicilik için üst kademede gecikmeli (S tipi) röleler kullanılır.
Değerle Birlikte Tip de Seçilir
mA değeri yanında rölenin tipi (AC/A/B) de yüke göre seçilir. Elektronik yük, sürücü veya EV şarjı gibi DC bileşen üretebilen devrelerde A veya B tipi gerekir. Ayrıntı için kaçak akım rölesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin hesap ve seçim yürürlükteki standartlara göre yetkili bir elektrik mühendisi tarafından yapılmalıdır.
300 mA Kaçak Akım Rölesi Nerede Kullanılır?
300 mA değerli röleler, insan temasının doğrudan beklenmediği ama yalıtım kaçağının yangına dönüşebileceği üst kademe ve genel dağıtım noktalarında tercih edilir. Tipik kullanım alanları:
- Ana pano girişi: Bir binanın veya tesisin tüm elektrik hattını besleyen ana dağıtım panosunda, alt kademedeki 30 mA rölelerle seçicilik sağlamak için.
- Sanayi tesisleri ve depolar: İnsan temasının sınırlı olduğu, buna karşılık kablo/yalıtım hacminin büyük olduğu genel güç hatlarında yangın riskine karşı.
- Ortak alan/genel aydınlatma hatları: Priz veya ıslak hacim gibi doğrudan insan teması içermeyen, ancak geniş kablo uzunluğu nedeniyle kaçak riski taşıyan devrelerde.
- Kademeli koruma üst katmanı: Devre başlarında 30 mA röleler varken, ana kademede 300 mA + gecikmeli (S tipi) röle kullanılarak gereksiz genel kesintiler önlenir.
Kısacası 300 mA, priz veya banyo gibi doğrudan insan teması riski taşıyan son kullanıcı noktalarının yerine değil, bu noktaları besleyen üst kademenin genel koruması olarak konumlanır.
Sık Sorulan Sorular
Kaçak akım rölesi kaç mA seçilmeli?
Amaca göre seçilir. İnsan teması olası son kullanıcı devrelerinde (priz, ıslak hacim) can güvenliği için 30 mA tercih edilir. 300 mA ise daha çok yangın koruması ve üst kademe genel koruma için kullanılır.
30 mA ile 300 mA arasındaki fark nedir?
30 mA elektrik çarpmasına karşı insan korumasına yöneliktir ve düşük kaçakta hızla açar. 300 mA ise yangın koruması ve seçicilik amaçlıdır; can güvenliği açısından 30 mA kadar hassas değildir.
300 mA kaçak akım rölesi nerede kullanılır?
300 mA röleler genellikle ana pano girişi, sanayi tesisleri ve genel dağıtım hatları gibi insan temasının doğrudan beklenmediği üst kademe noktalarda kullanılır. Amaç, yalıtım kaçağının yol açabileceği yangını önlemektir; priz veya ıslak hacim gibi doğrudan temas riski olan noktalarda 30 mA esastır.
Seçicilik (selektivite) nedir?
Seçicilik, bir kaçak olduğunda yalnızca ilgili devrenin kesilip üst kademenin devrede kalmasıdır. Bunun için üst kademede yüksek değerli ve gecikmeli (S tipi) röle, devre başlarında ise 30 mA röleler kullanılarak kademeli koruma kurulur.
mA değeri dışında başka ne seçilir?
mA değeri yanında rölenin tipi de önemlidir. Klasik yüklerde AC tipi yeterli olabilirken, elektronik cihaz, sürücü veya EV şarjı gibi DC bileşen üretebilen yüklerde A veya B tipi röle gerekir.
Değer (30/300 mA), tip ve kutup ihtiyacınızı paylaşın; stoklu ürünler için hızlıca fiyat verelim.
