Otomatik sigorta (MCB), aşırı yük ve kısa devrede devreyi otomatik kesen, atınca tekrar kurulabilen bir kesicidir. Eriyen klasik sigortanın yerini almıştır. Seçimi amper değeri, trip eğrisi (B/C/D), kutup sayısı ve kesme kapasitesi (kA) ile yapılır. Sigorta ürünleri için Schneider ürün sayfamıza bakabilirsiniz.
Otomatik Sigorta (MCB) Nedir?
Otomatik sigorta, uluslararası adıyla MCB (Miniature Circuit Breaker), bir devreyi aşırı akımlara karşı koruyan ve attıktan sonra tekrar kullanılabilen küçük boyutlu bir kesicidir. İçinde termik (aşırı yük) ve manyetik (kısa devre) olmak üzere iki koruma mekanizması bulunur.
Eskiden kullanılan ve bir kez atınca değiştirilmesi gereken eriyen telli sigortaların yerini almıştır. Attığında kolu kaldırılarak devre yeniden kurulabilir.
B, C, D Eğrileri
MCB’ler, kısa devre anında ne kadar çabuk açacaklarını belirleyen trip eğrisine göre sınıflanır:
| Eğri | Anında açma | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| B | ~3–5 × In | Konut, dirençli yük |
| C | ~5–10 × In | Ticari/endüstriyel, motor-trafo karışık yük |
| D | ~10–20 × In | Yüksek yol alma akımlı yükler |
Yol alırken yüksek başlangıç akımı çeken yüklerde (motor, trafo) B eğrisi gereksiz açabilir; bu durumda C veya D seçilir. Eğri mantığının ayrıntısı için termik manyetik şalter yazımıza bakabilirsiniz.
Kutup Sayısı (1P, 2P, 3P, 4P)
MCB’ler kaç iletkeni birlikte koruyup keseceğine göre kutuplara ayrılır:
| Kutup | Kullanım |
|---|---|
| 1P | Tek faz hattı (konut linyeleri) |
| 2P | Faz + nötr birlikte kesme |
| 3P | Üç fazlı yük (motor, trifaze pano) |
| 4P | Üç faz + nötr |
Trifaze yüklerde üç fazın birlikte kesilmesi için 3P/4P kullanılır; tek fazın açık kalması motor için tehlikelidir.
Amper ve kA Seçimi
Doğru MCB seçimi birkaç değerin birlikte belirlenmesidir:
- Amper (In): Koruyacağı kabloya ve yüke uygun; kablonun akım taşıma kapasitesini aşmamalı.
- Eğri (B/C/D): Yükün yol alma karakterine göre.
- Kutup: Tek faz mı, trifaze mi?
- Kesme kapasitesi (kA): Tesisin olası kısa devre akımından yüksek olmalı.
Sigorta, hattı korur ama kaçağa karşı koruma sağlamaz; can güvenliği için kaçak akım rölesi ile birlikte kullanılır. Ürün ve fiyat için Schneider fiyat listemize bakabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
MCB ile MCCB Arasındaki Fark
MCB (Miniature Circuit Breaker) ve MCCB (Molded Case Circuit Breaker) ikisi de otomatik sigorta ailesindendir, ama kullanım alanları ve akım kapasiteleri farklıdır. MCB, genellikle düşük akım (tipik olarak 125 A'e kadar) devrelerde kullanılan, sabit anma akımlı, kompakt bir kesicidir; konut ve küçük ticari pano dağıtımında yaygındır.
MCCB ise daha yüksek akım kapasitelerine (yüzlerce ampere kadar) çıkabilen, çoğu modelde ayarlanabilir anma akımı ve açma eğrisi sunan, daha büyük gövdeli bir kesicidir. Endüstriyel panolarda ana besleme hattı veya yüksek güçlü motor/hat koruması gibi noktalarda tercih edilir.
Kısaca: küçük bir dağıtım panosunda tek tek devreleri korumak için MCB, panonun ana girişini veya yüksek akımlı hatları korumak için MCCB kullanılır. İki cihaz da aşırı yük ve kısa devreye karşı koruma sağlar; seçim tesisin akım seviyesine ve panonun kademesine göre yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Otomatik sigorta (MCB) nedir?
Otomatik sigorta (MCB), bir devreyi aşırı yük ve kısa devreye karşı koruyan, attıktan sonra tekrar kurulabilen küçük boyutlu kesicidir. İçinde termik (aşırı yük) ve manyetik (kısa devre) koruma bulunur ve eriyen telli sigortaların yerini almıştır.
B tipi ve C tipi sigorta arasındaki fark nedir?
Fark, kısa devrede anında açma akımındadır. B tipi anma akımının yaklaşık 3–5 katında, C tipi 5–10 katında açar. Yüksek yol alma akımı çeken motor ve trafo yüklerinde gereksiz açmayı önlemek için genellikle C tipi tercih edilir.
MCB amper değeri nasıl seçilir?
Amper değeri, koruyacağı kablonun akım taşıma kapasitesini aşmayacak ve yükü besleyecek şekilde seçilir. Sigorta, kablodan önce açarak kabloyu aşırı ısınmadan korumalıdır; bu yüzden kesit ve sigorta birlikte değerlendirilir.
Kesme kapasitesi (kA) neden önemlidir?
Kesme kapasitesi, sigortanın hasar görmeden kesebileceği en yüksek kısa devre akımıdır. Tesiste oluşabilecek kısa devre akımı bu değerden yüksek olursa sigorta kısa devreyi güvenle kesemez; bu yüzden kA değeri tesise uygun seçilmelidir.
Otomatik sigorta kaçak akıma karşı koruma sağlar mı?
Hayır. MCB yalnızca aşırı yük ve kısa devreye karşı korur. Toprağa kaçak ve elektrik çarpması koruması için kaçak akım rölesi gerekir. İki işlevi tek cihazda birleştiren ürün RCBO'dur.
MCB ile MCCB arasındaki fark nedir?
MCB düşük akımlı (tipik olarak 125 A'e kadar) devrelerde kullanılan sabit anma akımlı, kompakt bir kesicidir. MCCB ise daha yüksek akım kapasitelerine çıkabilen, çoğu modelde ayarlanabilir anma akımı sunan, endüstriyel panoların ana besleme hattında kullanılan bir kesicidir.
Amper, eğri tipi ve kutup ihtiyacınızı paylaşın; stoklu MCB'ler için hızlıca fiyat verelim.
