NYA kılıfsız tek damarlı tesisat iletkenidir (boru içinde çekilir), NYM kılıflı çok damarlı sabit tesisat kablosu, NYY kalın PVC kılıflı 0,6/1 kV enerji/yer altı kablosu, TTR ise çok telli esnek cihaz bağlantı kablosudur. Fark; iletken yapısı, dış kılıf, anma gerilimi ve kullanım yerinde toplanır. Tüm tip ve kesitler için Öznur kablo fiyat listemize bakabilirsiniz.
Kablo Kodları Ne Anlatır?
Türkiye'de yaygın kullanılan NYA, NYM, NYY gibi kodlar Alman VDE/HD sisteminden gelir ve kablonun yapısını harf harf tarif eder. Pratikte hatırlanması gereken ayrım şudur: harf dizisi yalıtım, dış kılıf ve iletken biçimini belirtir.
- NYA: Tek damarlı, PVC yalıtımlı, dış kılıfsız iletken. Tek başına açıkta kullanılmaz; boru, kanal veya pano içinde çekilir.
- NYM: Çok damarlı, PVC yalıtım + PVC dış kılıflı sabit tesisat kablosu.
- NYY: Çok damarlı, PVC yalıtım + kalın PVC dış kılıflı enerji kablosu (0,6/1 kV).
- TTR (H05VV-F): Çok telli esnek iletkenli, bükülgen PVC kablo.
Harmonize (Avrupa) karşılıkları da aynı ürünü tarif eder: NYA için H07V-U/H07V-R, esnek tek damar için H07V-K (NYAF), TTR için H05VV-F. Etiket üzerinde her iki kod birden görülebilir.
NYA, NYM, NYY ve TTR Karşılaştırması
Dört kablo tipini yan yana koyduğumuzda farklar netleşir:
| Özellik | NYA | NYM | NYY | TTR |
|---|---|---|---|---|
| İletken | Tek tel (rijit) | Tek/çok tel | Tek/çok tel | Çok telli (esnek) |
| Damar sayısı | Tek damar | Çok damar | Çok damar | Çok damar |
| Dış kılıf | Yok | Var (PVC) | Var (kalın PVC) | Var (PVC) |
| Anma gerilimi | 450/750 V | 300/500 V | 0,6/1 kV | 300/500 V |
| Esneklik | Düşük | Düşük | Düşük | Yüksek |
| Tipik kullanım | Boru içi tesisat | Sabit bina tesisatı | Enerji / yer altı | Cihaz bağlantı |
Anma gerilimi (ör. 0,6/1 kV) kablonun dayanabileceği gerilimi gösterir; her zaman devre geriliminden yüksek olmalıdır. Düşük gerilim sınıflı bir kabloyu daha yüksek gerilimli bir hatta kullanmak güvenlik riski oluşturur.
Hangi Kablo Nerede Kullanılır?
Her tipin tasarlandığı yer farklıdır; yanlış yerde kullanım hem güvenlik hem de mevzuat açısından sorun yaratır:
- NYA: Sıva altı boru, kablo kanalı ve pano içi kablajda. Kılıfı olmadığı için mutlaka mekanik koruma (boru/kanal) içinde çekilir.
- NYM: Konut ve iş yeri sabit tesisatında — sıva altı/üstü, kuru ve nemli iç ortamlarda priz, aydınlatma ve dağıtım hatları.
- NYY: Bina ana besleme kolonları, pano arası enerji dağıtımı ve uygun döşeme (kum yatağı, koruma borusu, ikaz bandı) ile yer altı hatlarında.
- TTR: Beyaz eşya, el aletleri, taşınabilir cihaz ve makine içi hareketli bağlantılarda — esneklik gerektiren her yerde.
Endüstriyel panolarda klemens bağlantılarında genellikle çok telli iletken ferül (kablo uç kovanı) ile sonlandırılır. Bu konuda WAGO klemens çeşitleri yazımız, hangi klemensin hangi iletkenle çalıştığını açıklar.
Bakır mı, Alüminyum mu? Tek Tel mi, Çok Tel mi?
Kablo seçiminde iletken malzemesi ve yapısı da belirleyicidir:
- Bakır (Cu): Daha yüksek iletkenlik, daha küçük kesitle aynı akım. Tesisat kablolarının büyük çoğunluğu bakırdır.
- Alüminyum (Al): Daha hafif ve ekonomik; özellikle büyük kesitli yer altı enerji hatlarında tercih edilebilir. Bağlantı noktalarında özel kovan/işlem gerektirir.
- Tek tel (rijit): Sabit tesisatta uygundur, klemens ve borulu kablajda kolay.
- Çok tel (esnek): Sık hareket eden, titreşimli veya dar bükülen uygulamalar için.
Doğru Kabloyu Nasıl Seçersiniz?
Pratik bir seçim sırası şöyle özetlenebilir:
- 1. Kullanım yeri: Sabit bina tesisatı mı, enerji/yer altı mı, hareketli cihaz mı? Bu, tipi (NYM / NYY / TTR) belirler.
- 2. Anma gerilimi: Devre gerilimine uygun sınıf (ör. dağıtım için 0,6/1 kV NYY).
- 3. Kesit: Yük akımı, hat uzunluğu (gerilim düşümü) ve döşeme yöntemine göre.
- 4. Marka ve standart: TS/IEC standartlarına uygun, sertifikalı üretici.
Kesit hesabı; akım taşıma kapasitesi ve gerilim düşümü tablolarına göre yapılır ve kritik tesisatlarda yetkili mühendis onayı gerektirir. Marka ve kesit bazında güncel fiyat için Öznur kablo, Prysmian ve HES Kablo fiyat listelerimizi inceleyebilirsiniz.
Tip, kesit, damar sayısı ve metraj bilgisini paylaşın; stoklu kablolar için hızlıca fiyat verelim.
