NYA kılıfsız tek damarlı tesisat iletkenidir (boru içinde çekilir), NYM kılıflı çok damarlı sabit tesisat kablosu, NYY kalın PVC kılıflı 0,6/1 kV enerji/yer altı kablosu, TTR ise çok telli esnek cihaz bağlantı kablosudur. Fark; iletken yapısı, dış kılıf, anma gerilimi ve kullanım yerinde toplanır. Tüm tip ve kesitler için Öznur kablo fiyat listemize bakabilirsiniz.
Kablo Kodları Ne Anlatır?
Türkiye'de yaygın kullanılan NYA, NYM, NYY gibi kodlar Alman VDE/HD sisteminden gelir ve kablonun yapısını harf harf tarif eder. Pratikte hatırlanması gereken ayrım şudur: harf dizisi yalıtım, dış kılıf ve iletken biçimini belirtir.
- NYA: Tek damarlı, PVC yalıtımlı, dış kılıfsız iletken. Tek başına açıkta kullanılmaz; boru, kanal veya pano içinde çekilir.
- NYM: Çok damarlı, PVC yalıtım + PVC dış kılıflı sabit tesisat kablosu.
- NYY: Çok damarlı, PVC yalıtım + kalın PVC dış kılıflı enerji kablosu (0,6/1 kV).
- TTR (H05VV-F): Çok telli esnek iletkenli, bükülgen PVC kablo.
Harmonize (Avrupa) karşılıkları da aynı ürünü tarif eder: NYA için H07V-U/H07V-R, esnek tek damar için H07V-K (NYAF), TTR için H05VV-F. Etiket üzerinde her iki kod birden görülebilir.
NYA, NYM, NYY ve TTR Karşılaştırması
Dört kablo tipini yan yana koyduğumuzda farklar netleşir:
| Özellik | NYA | NYM | NYY | TTR |
|---|---|---|---|---|
| İletken | Tek tel (rijit) | Tek/çok tel | Tek/çok tel | Çok telli (esnek) |
| Damar sayısı | Tek damar | Çok damar | Çok damar | Çok damar |
| Dış kılıf | Yok | Var (PVC) | Var (kalın PVC) | Var (PVC) |
| Anma gerilimi | 450/750 V | 300/500 V | 0,6/1 kV | 300/500 V |
| Esneklik | Düşük | Düşük | Düşük | Yüksek |
| Tipik kullanım | Boru içi tesisat | Sabit bina tesisatı | Enerji / yer altı | Cihaz bağlantı |
Anma gerilimi (ör. 0,6/1 kV) kablonun dayanabileceği gerilimi gösterir; her zaman devre geriliminden yüksek olmalıdır. Düşük gerilim sınıflı bir kabloyu daha yüksek gerilimli bir hatta kullanmak güvenlik riski oluşturur.
TTR ve NYY Kablo Arası Fark — Yapı Özellikleri ve Kullanım Yerleri
TTR ile NYY en sık karıştırılan iki kablo tipidir; çünkü ikisi de sahada "enerji kablosu" gibi algılanabilir, ancak tasarım amaçları tamamen farklıdır. TTR (H05VV-F) çok telli, esnek bakır iletkenli bir bağlantı kablosudur — 300/500 V anma gerilimine sahiptir ve bükülmeye, sık hareket etmeye göre üretilmiştir. NYY ise çok damarlı, kalın PVC dış kılıflı, 0,6/1 kV anma gerilimli bir enerji kablosudur; sabit tesisatta, pano arası dağıtımda ve uygun koruma ile yer altında döşenir.
Pratikte ayrım şöyle özetlenebilir: TTR taşınabilir/hareketli bağlantı içindir — uzatma kablosu, beyaz eşya kablosu, makineye giden esnek besleme gibi. NYY ise sabit güç dağıtımı içindir — bina ana kolonu, pano çıkışı, motor besleme hattı gibi. TTR'nin dış kılıfı ince ve esnek olduğundan mekanik darbeye NYY kadar dayanıklı değildir; bu yüzden gömme veya yer altı tesisatında TTR değil NYY tercih edilir. Tersine, sık hareket eden bir cihaza NYY gibi kalın ve rijit bir kablo bağlamak pratik değildir ve zamanla iletken yorulmasına yol açabilir.
Anma gerilimi açısından da fark önemlidir: TTR 300/500 V sınıfındayken NYY 0,6/1 kV sınıfındadır — yani NYY daha yüksek gerilimli hatlarda güvenle kullanılabilir, TTR ise düşük gerilimli, kısa mesafeli bağlantılar için tasarlanmıştır. Doğru seçim; bağlantının sabit mi hareketli mi olduğuna, gerilim sınıfına ve döşeme ortamına (iç mekan, dış mekan, yer altı) bakılarak yapılır.
Hangi Kablo Nerede Kullanılır?
Her tipin tasarlandığı yer farklıdır; yanlış yerde kullanım hem güvenlik hem de mevzuat açısından sorun yaratır:
- NYA: Sıva altı boru, kablo kanalı ve pano içi kablajda. Kılıfı olmadığı için mutlaka mekanik koruma (boru/kanal) içinde çekilir.
- NYM: Konut ve iş yeri sabit tesisatında — sıva altı/üstü, kuru ve nemli iç ortamlarda priz, aydınlatma ve dağıtım hatları.
- NYY: Bina ana besleme kolonları, pano arası enerji dağıtımı ve uygun döşeme (kum yatağı, koruma borusu, ikaz bandı) ile yer altı hatlarında.
- TTR: Beyaz eşya, el aletleri, taşınabilir cihaz ve makine içi hareketli bağlantılarda — esneklik gerektiren her yerde.
Endüstriyel panolarda klemens bağlantılarında genellikle çok telli iletken ferül (kablo uç kovanı) ile sonlandırılır. Bu konuda WAGO klemens çeşitleri yazımız, hangi klemensin hangi iletkenle çalıştığını açıklar.
Bakır mı, Alüminyum mu? Tek Tel mi, Çok Tel mi?
Kablo seçiminde iletken malzemesi ve yapısı da belirleyicidir:
- Bakır (Cu): Daha yüksek iletkenlik, daha küçük kesitle aynı akım. Tesisat kablolarının büyük çoğunluğu bakırdır.
- Alüminyum (Al): Daha hafif ve ekonomik; özellikle büyük kesitli yer altı enerji hatlarında tercih edilebilir. Bağlantı noktalarında özel kovan/işlem gerektirir.
- Tek tel (rijit): Sabit tesisatta uygundur, klemens ve borulu kablajda kolay.
- Çok tel (esnek): Sık hareket eden, titreşimli veya dar bükülen uygulamalar için.
Doğru Kabloyu Nasıl Seçersiniz?
Pratik bir seçim sırası şöyle özetlenebilir:
- 1. Kullanım yeri: Sabit bina tesisatı mı, enerji/yer altı mı, hareketli cihaz mı? Bu, tipi (NYM / NYY / TTR) belirler.
- 2. Anma gerilimi: Devre gerilimine uygun sınıf (ör. dağıtım için 0,6/1 kV NYY).
- 3. Kesit: Yük akımı, hat uzunluğu (gerilim düşümü) ve döşeme yöntemine göre.
- 4. Marka ve standart: TS/IEC standartlarına uygun, sertifikalı üretici.
Kesit hesabı; akım taşıma kapasitesi ve gerilim düşümü tablolarına göre yapılır ve kritik tesisatlarda yetkili mühendis onayı gerektirir. Marka ve kesit bazında güncel fiyat için Öznur kablo, Prysmian ve HES Kablo fiyat listelerimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
TTR ve NYY kablo arasındaki fark nedir?
TTR (H05VV-F) çok telli esnek iletkenli, bükülgen bir bağlantı kablosudur ve 300/500 V anma gerilimine sahiptir; sabit bina tesisatı için tasarlanmamıştır. NYY ise 0,6/1 kV anma gerilimli, kalın PVC kılıflı bir enerji kablosudur ve bina ana besleme hatları ile yer altı tesisatında kullanılır. Kısaca TTR esnek/taşınabilir cihaz bağlantısı, NYY sabit enerji dağıtımı içindir; ikisi birbirinin yerine kullanılmaz.
NYM ve TTR kablo farkı nedir?
NYM, PVC yalıtım ve PVC dış kılıflı, sabit bina tesisatında (priz, aydınlatma, dağıtım hattı) kullanılan çok damarlı bir kablodur; anma gerilimi 300/500 V'tur. TTR de aynı anma gerilim sınıfındadır ancak iletkeni çok telli ve esnektir; sabit tesisata değil, cihaz bağlantısı ve hareketli uygulamalara uygundur. Fark, sabitlik değil esneklik ihtiyacına göre belirlenir.
NYA ile NYM kablo arasındaki fark nedir?
NYA tek damarlı, PVC yalıtımlı ancak dış kılıfı olmayan bir tesisat iletkenidir; bu nedenle tek başına açıkta değil, boru veya kablo kanalı içinde çekilir. NYM ise çok damarlı, hem yalıtımlı hem de PVC dış kılıflı kablodur; sıva altı/üstü sabit tesisatta doğrudan kullanılabilir. Kısaca NYA kılıfsız tek damar, NYM kılıflı çok damardır.
NYY kablo nerede kullanılır?
NYY, 0,6/1 kV anma gerilimli PVC kılıflı enerji kablosudur. Bina ana besleme hatları, pano arası enerji dağıtımı ve uygun mekanik koruma sağlandığında yer altı tesisatında kullanılır. NYM'ye göre daha kalın ve dayanıklı bir dış kılıfa sahiptir; nemli ve dış ortam koşullarına NYM'den daha uygundur.
TTR kablo ne işe yarar?
TTR (H05VV-F), çok telli esnek bakır iletkenli, bükülgen PVC kablodur. Cihaz bağlantı kablosu, uzatma kablosu, beyaz eşya ve taşınabilir ekipman besleme gibi sık hareket eden veya esneklik gereken uygulamalarda kullanılır. Sabit bina tesisatı için tasarlanmamıştır.
NYA kablonun anma gerilimi kaçtır?
NYA (harmonize kod H07V-U/H07V-R) kablonun anma gerilimi 450/750 volttur. NYM 300/500 V, NYY 0,6/1 kV, TTR (H05VV-F) ise 300/500 V anma gerilimine sahiptir. Kablo seçiminde anma gerilimi devre gerilimine uygun olmalıdır.
Kablo kesiti nasıl belirlenir?
Kesit; çekilecek akım (yük), hat uzunluğuna bağlı gerilim düşümü, döşeme yöntemi ve ortam sıcaklığına göre belirlenir. Akım taşıma kapasitesi tablolarına ve gerilim düşümü hesabına göre seçim yapılır; kritik tesisatlarda hesap mutlaka yetkili bir elektrik mühendisi tarafından doğrulanmalıdır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Tip, kesit, damar sayısı ve metraj bilgisini paylaşın; stoklu kablolar için hızlıca fiyat verelim.
