MCB (Minyatür Devre Kesici), MCCB (Kalıplı Gövdeli Devre Kesici) ve RCCB (Kaçak Akım Rölesi) — bu üç ürün grubu birbirinden farklı koruma ihtiyaçlarına cevap verir. Bu rehberde Schneider Electric'in her tipte sunduğu ürün aileleri ve seçim kriterleri incelenmektedir. Schneider iC60 kesici konusunu da bu kapsamda değerlendirin. Legrand Lexic sigorta konusunu da bu kapsamda değerlendirin.
MCB Nedir? (Minyatür Devre Kesici)
MCB (Miniature Circuit Breaker), düşük gerilim tesisatlarında aşırı akım ve kısa devre koruması sağlayan modüler bir devre kesicidir. Evlerde, ofislerde ve küçük endüstriyel tesislerde yaygın olarak kullanılır.
MCB'nin Temel Özellikleri
- Akım aralığı: Genellikle 0.5A – 125A
- Kırılma kapasitesi: 6kA – 25kA (tipe bağlı)
- Karakteristik eğriler: B (hafif motor yükü, aydınlatma), C (genel kullanım), D (yüksek kalkış akımlı motorlar)
- Kutu boyutu: 1 modül = 18mm DIN ray
Aydınlatma ve normal yükler için B veya C eğrisi yeterli. Motor devreleri için D eğrisi tercih edin — yüksek kalkış akımı nedeniyle yanlış seçim gereksiz trip'e neden olabilir.; daha fazla bilgi için sigorta eğri karakteristiklerini yazımıza göz atın.
Schneider MCB Ürün Aileleri
- Acti9 iC60N / iC60H / iC60L: En popüler seri. iC60N (10kA), iC60H (15kA), iC60L (20kA). Geniş aksesuar yelpazesi.
- Acti9 iK60N: Kompakt yapı, küçük panolar için ideal
- Multi9 C60N: Klasik seri, hâlâ stoklu bulunur
- Easy9: Bütçe dostu, konut uygulamaları için
MCCB Nedir? (Kalıplı Gövdeli Devre Kesici)
MCCB (Molded Case Circuit Breaker), MCB'den farklı olarak daha yüksek akım kapasitesi ve ayarlanabilir açma eğrisi sunar. Ana dağıtım tablolarında, büyük motor korumasında ve endüstriyel uygulamalarda kullanılır.; alternatif olarak Schneider Acti9 dağıtım sistemi sistemlerini de incelemenizi öneririz.; alternatif olarak Siemens 5SL sigorta serisi sistemlerini de incelemenizi öneririz.
MCCB'nin Temel Özellikleri
- Akım aralığı: 16A – 1600A ve üzeri
- Kırılma kapasitesi: 25kA – 200kA
- Açma birimi: Termik-manyetik veya elektronik (tam ayarlanabilir)
- Ek işlevler: Motor koruma, yerleşik ölçüm, Modbus iletişim
Pano giriş beslemesi (100A ve üzeri), büyük motor koruma veya 10kA'yı aşan kısa devre beklenen noktalarda MCB yetersiz kalır. Bu durumlarda MCCB tercih edilmelidir.
Schneider MCCB Ürün Aileleri
- EasyPact EZC100 / EZC250 / EZC400: Ekonomik sınıf, 36kA'ya kadar kırılma kapasitesi
- ComPact NSX: Profesyonel sınıf, 16–630A, 200kA'ya kadar ICU, Micrologic elektronik açma ünitesi
- ComPact NS: Ağır sanayi uygulamaları, 100–1600A
- MasterPact MTZ: Yüksek güç, 800A–4000A, tam dijital entegrasyon
RCCB Nedir? (Kaçak Akım Koruma Şalteri)
RCCB (Residual Current Circuit Breaker), kaçak akımı (toprak kaçağı) algılayarak devreyi keser. Elektrik çarpmalarına karşı kişi koruması ve yangın koruması sağlar. Tek başına aşırı akım ve kısa devre koruması yapmaz — bunun için MCB ile birlikte kullanılır.
RCCB'nin Temel Özellikleri
- Duyarlılık sınıfı: 10mA (yüksek hassasiyet, ıslak ortam), 30mA (standart kişi koruması), 100/300mA (yangın koruması)
- Tip: AC (sinüsoidal), A (sinüsoidal + dalga), B (DC dahil tüm kaçak akımlar)
- Kombinasyon: MCB + RCCB → RCBO'ya eşdeğer birleşim
Frekans invertörü, UPS veya fotovoltaik sistemlerde Tip B RCCB kullanın. Standart AC Tip RCCB, bu cihazların ürettiği DC kaçak akımı algılayamaz ve devreyi açmayabilir.
Schneider RCCB / RCBO Ürünleri
- Acti9 iID / iRD: 2P ve 4P, 25A–125A, AC/A tip, 30mA–300mA
- Acti9 iDPN N Vigi: MCB + RCCB tek modülde (RCBO), yer tasarrufu
- Vigi iC60: Acti9 iC60'a takılan ayrılabilir RCCB modülü
Karşılaştırma: MCB — MCCB — RCCB
| Özellik | MCB | MCCB | RCCB |
|---|---|---|---|
| Koruma Türü | Aşırı akım + Kısa devre | Aşırı akım + Kısa devre | Kaçak akım (kişi / yangın) |
| Akım Aralığı | 0.5A – 125A | 16A – 1600A+ | 16A – 125A (tipik) |
| Kırılma Kapasitesi | 6kA – 25kA | 25kA – 200kA | Koruma sağlamaz |
| Ayarlanabilirlik | Sabit eğri | Ayarlanabilir (elektronik) | Duyarlılık seçimi |
| Kullanım Yeri | Konut, ofis, küçük sanayi | Ana pano, büyük motor, sanayi | Islak ortam, kişi koruması |
| Schneider Serisi | Acti9 iC60, Easy9 | EZC, NSX, MasterPact | iID, iDPN Vigi, Vigi iC60 |
Seçim Rehberi: Hangi Tipte Schneider?
- Standart devre koruması (aydınlatma, priz, ofis): Acti9 iC60N, B veya C eğrisi
- Motor koruması (kalkış akımı yüksek): Acti9 iC60N D eğrisi veya EasyPact EZC
- Ana pano beslemesi (100A+): ComPact NSX veya EasyPact EZC
- Kişi koruması (ıslak mekan, güvenlik): Acti9 iID 30mA + MCB kombinasyonu
- Tek modülde MCB+RCCB: Acti9 iDPN N Vigi RCBO
- Invertör / PV / UPS çıkışı: Tip B RCCB + uygun MCB
Tesisin kısa devre akımını bölge elektrik şirketinden veya trafo gücü / hat empedansı hesabıyla bulun. Seçilen MCB/MCCB'nin ICU değeri bu değerden büyük veya eşit olmalıdır. Yetersiz ICU, kısa devrede cihazın hasar görüp yangın çıkarmasına neden olabilir.
Schneider Motor Koruma Şalteri Olarak MCCB Kullanımı
Endüstriyel tesislerde motor çıkışlarını korurken sık sorulan soru şudur: MCCB motor koruma şalteri yerine kullanılabilir mi? Cevap, motor gücüne ve kalkış akımına göre değişir. Küçük ve orta güçteki motorlarda (genellikle 30–40A altı) Acti9 iC60N D eğrisi veya özel motor koruma şalteri (MPCB) yeterli olur; bu ürünler motorun kalkış akımına duyarsız kalacak şekilde ayarlanabilir termik-manyetik açma birimine sahiptir.
Daha büyük motorlarda (yüksek kW, yüksek kalkış akımı) ise Schneider'in ComPact NSX serisi MCCB'leri, elektronik Micrologic açma ünitesi sayesinde motor koruma fonksiyonunu (aşırı yük, faz dengesizliği, kilitli rotor) tek cihazda toplar. Bu, ayrı bir termik röle ihtiyacını ortadan kaldırır ve panoda yer tasarrufu sağlar. Motor koruma şalteri seçiminde dikkat edilmesi gereken üç kriter:
- Motorun nominal akımı: Seçilen kesicinin ayar aralığı, motor etiket akımını (In) kapsamalı
- Kalkış akımı / kalkış süresi: Yüksek atalete sahip yükler (kompresör, pompa, vantilatör) için gecikmeli manyetik eğri gerekir
- Kısa devre koruması: Panodaki mevcut kısa devre akımı, seçilen MCB veya MCCB'nin kırılma kapasitesini (ICU) aşmamalı
Kural olarak: sabit, tek eğri yeterliyse ve akım 125A'yı geçmiyorsa MCB (Acti9 iC60N D eğrisi) yeterlidir. Değişken ayar, yüksek kırılma kapasitesi veya entegre motor koruma/ölçüm/haberleşme gerekiyorsa MCCB (ComPact NSX) tercih edilmelidir.
Temin ve Fiyat
Schneider Electric ürünleri, Türkiye'de yetkili distribütörler aracılığıyla satılır. Karsen Elektrik, Schneider Electric Türkiye yetkili bayisi olarak Acti9, ComPact NSX ve EasyPact serilerinde stok bulundurmaktadır.
Standart Acti9 MCB'ler için genellikle gün içi teslimat mümkündür. ComPact NSX serisi için stok durumu teyit edilmesi önerilir. Büyük adet alımlar ve proje teklifleri için lütfen iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
MCCB nedir? MCB'den ne farkı var?
MCCB (Molded Case Circuit Breaker / Kalıplı Gövdeli Devre Kesici), MCB'ye göre çok daha yüksek akım aralığında (16A–1600A ve üzeri) ve daha yüksek kırılma kapasitesinde (25kA–200kA) çalışır. MCB'nin aksine açma eğrisi genellikle ayarlanabilir (elektronik açma ünitesi ile). Ana pano beslemesi, büyük motor koruması ve endüstriyel dağıtım panolarında MCCB kullanılır; MCB ise konut, ofis ve küçük sanayi tesisatlarındaki standart devre korumasında tercih edilir.
RCCB sigorta ne işe yarar, elektrik çarpması koruması mı sağlar?
Evet. RCCB, devredeki kaçak akımı (toprak kaçağını) algılayarak devreyi milisaniyeler içinde keser ve elektrik çarpmasına karşı kişi koruması sağlar; yüksek kaçak akım eşiklerinde (100/300mA) yangın koruması amaçlı da kullanılır. Ancak RCCB tek başına aşırı akım veya kısa devre koruması yapmaz — bu nedenle daima bir MCB ile birlikte kullanılır veya MCB+RCCB birleşimi olan RCBO (Acti9 iDPN N Vigi gibi) tercih edilir.
Schneider motor koruma şalteri seçiminde MCCB mi kullanılmalı?
Küçük-orta güçteki motorlarda Acti9 iC60N D eğrisi (yüksek kalkış akımına duyarsız) genellikle yeterlidir. Daha büyük motorlarda, elektronik Micrologic açma ünitesine sahip ComPact NSX serisi MCCB'ler aşırı yük, faz dengesizliği ve kilitli rotor korumasını tek cihazda birleştirir. Seçim; motorun nominal akımı, kalkış karakteristiği ve panodaki kısa devre akımına göre yapılmalıdır.
MCB, MCCB, RCCB arasında akım (A) aralığı farkı nedir?
MCB tipik olarak 0.5A–125A aralığında, MCCB ise 16A–1600A ve üzerinde çalışır — yani MCCB çok daha geniş bir akım kapasitesine sahiptir. RCCB'nin akım değeri (16A–125A tipik) doğrudan koruma kapasitesini değil, üzerinden geçebilecek maksimum yük akımını ifade eder; RCCB'nin asıl seçim kriteri akım değil, mA cinsinden duyarlılık sınıfıdır (10mA, 30mA, 100/300mA).
Proje listenizi paylaşın, Schneider yetkili bayisi olarak aynı gün fiyat verelim.
