MCB (minyatür devre kesici) eğri karakteristiği, hangi akım değerinde ve ne kadar sürede devreye gireceğini tanımlar. B, C, D eğrileri IEC 60898 kapsamındadır; K ve Z eğrileri IEC 60947-2 kapsamındaki endüstriyel devre kesicilerde bulunur. Schneider sigorta tipleri konusunu da bu kapsamda değerlendirin. Siemens 5SL sigorta konusunu da bu kapsamda değerlendirin. Legrand Lexic sigorta konusunu da bu kapsamda değerlendirin.; alternatif olarak Schneider iC60 devre kesici sistemlerini de incelemenizi öneririz.
Eğri Karakteristiği Nedir?
MCB devre kesicilerde iki farklı devreye girme mekanizması mevcuttur:
- Termik (bimetalik) trip: Nominal akımın üzerindeki yükler için. Yavaş devreye girer — uzun süreli aşırı yüke karşı koruma. İş̧lemci ısısına bağlı olduğundan çevre sıcaklığından etkilenir.
- Manyetik (elektromanyetik) trip: Yüksek anlık akımlar (kısa devre) için. Anında devreye girer — kısa devre koruması. Eğri karakteristiği bu bölümü tanımlar.
Eğri harfi (B, C, D...) manyetik devreye girme eşiğini belirtir; bu eşik nominal akımın (In) katı olarak ifade edilir.
B, C, D Eğrileri (IEC 60898)
| Eğri | Manyetik Eşiği | Anlık Devreye Girme | İdeal Yük |
|---|---|---|---|
| B eğrisi | 3× – 5× In | <0,1 sn (yüksek akımda) | Rezistif yükler, aydınlatma, konut |
| C eğrisi | 5× – 10× In | <0,1 sn | Karma yük: motor, trafo, ofis |
| D eğrisi | 10× – 20× In | <0,1 sn | Yüksek kalkış akımlı yükler |
K ve Z Eğrileri (IEC 60947-2)
| Eğri | Manyetik Eşiği | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| K eğrisi | 8× – 14× In | Yüksek endüktif yükler: motor, transformatör, ağır sanayi |
| Z eğrisi | 2× – 3× In | Hassas elektronik: ölçüm cihazları, yarı iletken devreler |
K eğrisi D eğrisine benzer görünse de farklıdır: K eğrisi IEC 60947-2 kapsamında ve daha dar bir eşik aralığına sahiptir. Ayrıca K eğrisi kablo sarma kalkış akımlarını (inrush) geçirecek şekilde optimize edilmiştir.; daha fazla bilgi için pano boyutlandırma hesabı yazımıza göz atın.
Yanlış Eğri Seçiminin Sonuçları
- B eğrisi, motor devresinde: Motor kalkış akımı (6–8× In) devre kesiciyi devreye sokabilir — istem dışı açma (nuisance tripping). Doğrusu: C veya D eğrisi.
- D eğrisi, aydınlatmada: Kısa devre koruması geç devreye girer — kablo ve armatür zarar görebilir. Doğrusu: B eğrisi.
- C eğrisi, elektronik besleme: Güç kaynağı kalkış akımı devre kesiciyi devreye sokabilir. Doğrusu: Z eğrisi veya C eğrisi ile yeterli marj.
Pratik Seçim Tablosu
| Yük Tipi | Önerilen Eğri | Dikkat Notu |
|---|---|---|
| Konut aydınlatma / priz | B veya C | B daha hassas; C daha yaygın stok |
| Ofis / ticari karma | C | En yaygın seçim |
| Küçük motor (0,75–7,5 kW) | C veya D | Motor akım değerine göre |
| Büyük motor / star-delta | D veya K | Yüksek kalkış akımı |
| Trafo | D veya K | Manyetizasyon akımı yüksek |
| Hassas elektronik / ölçüm | Z | Çok düşük kısa devre eşiği |
| Frekans sürücüsü giriş | C | Kapasitif kalkış akımı için yeterli marj |
Stok optimizasyonu için: Eğer her iki eğri de uygunsa, piyasada en geniş stok her zaman C eğrisindedir. B ve D eğrileri özel sipariş gerektirebilir — önceden temin edin veya alternatif marka seçin.
Yük tipini ve akım değerini paylaşın; doğru eğri ve marka için stok ve fiyat bilgisi verelim.
