IP (Ingress Protection) kodu, IEC 60529 standardına göre bir cihazın katı yabancı cisimlere ve suya karşı korumasını tanımlar. İki basamaklı sayı sistemiyle çalışır: ilk rakam toz korumasını, ikinci rakam su korumasını gösterir. endüstriyel pano kasası konusunu da bu kapsamda değerlendirin. exproof kablo rakoru konusunu da bu kapsamda değerlendirin.; daha fazla bilgi için kablo rakoru koruma sınıfları yazımıza göz atın.; daha fazla bilgi için pano tasarım rehberi yazımıza göz atın.
IP Kodlaması Nasıl Okunur?
IP kodu "IP" ön eki ve iki rakamdan oluşur. Örnek: IP65 → "6" toz koruma derecesi, "5" su koruma derecesi. Eğer bir rakam belirtilmemişse "X" harfi kullanılır (örn. IPX7 — toz koruması sınıflandırılmamış, su koruması 7. seviye).; daha fazla bilgi için IP65/IP66 pano kasaları yazımıza göz atın.
1. Rakam: Toz (Katı Cisim) Koruması
| Derece | Koruma | Detay |
|---|---|---|
| IP 0X | Korumasız | Katı cisimlerden koruma yok |
| IP 1X | 50 mm | El temas koruması (büyük cisimler) |
| IP 2X | 12 mm | Parmak temas koruması |
| IP 3X | 2,5 mm | Alet ve tel girişine karşı |
| IP 4X | 1 mm | İnce tel girişine karşı |
| IP 5X | Toz korumalı | Toz girebilir ama çalışmayı etkilemez |
| IP 6X | Tozsuz (tam) | Toz girişi yok — en yüksek derece |
2. Rakam: Su Koruması
| Derece | Koruma | Test Koşulu |
|---|---|---|
| IPX0 | Korumasız | — |
| IPX1 | Damlayan su | Dikey yağmur damlası (10 dk) |
| IPX2 | 15° eğimde damlayan su | 15° eğimli test |
| IPX3 | Yağmur (60°) | Su sıçraması — açık alan cihazlar |
| IPX4 | Su sıçrantısı (her yön) | Her yönden su sıçraması |
| IPX5 | Su jeti | 6,3 mm nozul, 12,5 l/dk |
| IPX6 | Güçlü su jeti | 12,5 mm nozul, 100 l/dk |
| IPX7 | Daldırma (1 m, 30 dk) | 1 m derinlikte 30 dakika |
| IPX8 | Sürekli daldırma | Üretici belirtilen derinlik ve süre |
| IPX9K | Sıcak basınçlı su jeti | 80°C, 100 bar, çok yakın mesafe |
Uygulamaya Göre IP Seçimi
| Ortam | Önerilen IP | Açıklama |
|---|---|---|
| Kapalı ofis, kontrol odası | IP20 | Parmak teması koruması yeterli |
| Genel fabrika ortamı | IP54 | Toz + su sıçrantısı koruması |
| Açık alan, yağmur altı | IP65 | Tam toz + su jeti dayanımı |
| Yıkama alanı, gıda tesisi | IP66 / IP67 | Güçlü su jeti veya daldırma |
| Basınçlı sıcak yıkama | IP69K | Et, peynir, konserve üretimi |
| Denizel / sualtı | IP68 | Uzun süreli daldırma |
IP67 derece, IP65'i kapsamaz — IP67 daldırma testini geçer ama su jeti (IPX5) testini zorunlu olarak geçmez. Hem su jeti hem daldırma dayanımı gerekiyorsa IP67 + IPX5 ikili sertifika veya IP68 arayın.
NEMA ve IP İlişkisi
Amerika Birleşik Devletleri pazarında NEMA (National Electrical Manufacturers Association) koruma sınıfı kullanılır. Genel dönüşüm tablosu (tam eşdeğer değildir):
- NEMA 1 ≈ IP20
- NEMA 3 ≈ IP54
- NEMA 4 ≈ IP66
- NEMA 4X ≈ IP66 + korozyon dayanımı
- NEMA 6P ≈ IP68
IP20 ile IP54, IP65, IP67, IP68 Arası Pratik Farklar
Sık karışan bu beş sınıf arasındaki fark, aslında iki eksende ilerler: toz kapanması ve su temasının şiddeti. IP20 yalnızca parmak temasına karşı korur, toz veya su girişine karşı hiçbir bariyeri yoktur — bu yüzden sadece kapalı pano odaları ve kontrol dolapları gibi kontrollü iç mekanlarda kullanılır. IP54'e geçildiğinde toz sınırlı düzeyde içeri girebilir ama cihazın çalışmasını etkilemez, su tarafında ise her yönden gelen hafif sıçrantıya dayanıklıdır; genel fabrika ortamı için yeterlidir.
IP65 ile toz girişi tamamen kesilir (tam tozsuz sınıf) ve su koruması sıçrantıdan su jetine yükselir — açık alan veya yağmura maruz kalan pano ve armatürlerde tercih edilir. IP67 aynı toz korumasını korur ama su tarafında farklı bir test uygular: sürekli jet yerine 1 metre derinlikte 30 dakikalık geçici daldırmaya dayanır. IP68 ise IP67'nin ötesine geçip üreticinin belirttiği derinlik ve sürede kalıcı daldırma koruması sağlar; denizel veya sürekli su altı uygulamalar için gereklidir.
Kısacası ortamınızda su sadece sıçrıyorsa IP54/IP65, cihaz doğrudan su jetiyle yıkanıyorsa IP66/IP67, sürekli veya derin daldırma söz konusuysa IP68 seçilmelidir. IP69K ise bunların hepsinden ayrı, sıcak ve basınçlı su ile yapılan yıkama testini karşılayan özel bir sınıftır.
Sık Sorulan Sorular
IP20 ne anlama gelir? Toz koruması var mı, su koruması var mı?
IP20 kodunda ilk rakam olan 2, parmak temasına ve 12 mm üzeri katı cisimlere karşı koruma sağlar; ikinci rakam olan 0 ise su korumasının olmadığı anlamına gelir. IP20 ürünler kapalı ortamda, nem ve su sıçrantısı riski olmayan pano ve kontrol odalarında kullanılır.
IP54 ve IP65 arasındaki fark nedir?
IP54'te toz tamamen değil kısmen engellenir (toz girebilir ama cihazın çalışmasını etkilemez) ve su koruması her yönden sıçrantıya karşıdır. IP65'te toz girişi tamamen engellenir (tam tozsuz) ve su koruması sıçrantıdan su jetine yükselir. Açık alan veya yıkanan ortamlarda IP65 tercih edilir.
IP69K en yüksek koruma sınıfı mıdır, ne zaman kullanılır?
IP69K, sıcak ve yüksek basınçlı su jetine karşı en zorlu test koşulunu tanımlar; bu yönüyle su koruması açısından en üst seviyelerden biridir. Gıda üretimi, et-süt tesisleri, konserve hatları gibi düzenli basınçlı buharlı yıkama yapılan ortamlarda kullanılır.
IP67 ve IP68 arasındaki fark nedir, hangisi suya karşı daha dayanıklı?
IP67, 1 metre derinlikte 30 dakika geçici daldırmaya dayanır. IP68 ise üreticinin belirttiği derinlik ve sürede sürekli daldırmaya dayanıklıdır; denizel veya sürekli su altı uygulamalarda IP68 tercih edilmelidir.
Ekipmanım için hangi IP sınıfını seçmeliyim?
Önce ortamdaki toz yoğunluğunu, sonra su temas riskini (sıçrantı, jet, daldırma) belirleyin. Kapalı kontrol odası için IP20 yeterliyken, açık alan için IP65, yıkama alanı için IP66/IP67, basınçlı sıcak yıkama yapılan gıda tesisleri için IP69K gerekir.
Kurulum ortamınızı ve ihtiyacınız olan IP derecesini paylaşın; uygun ürün ve teklif hazırlayalım.
